Χιουρέμ Σουλτάνα
Η Χουρέμ Σουλτάν (προφέρεται: [hyrˈrem suɫ'tan], (Οθ. Τούρκικα: خُرَّم سلطان), Τούρκικα: Hürrem Sultan, 1504-15 Απριλίου 1558) ήταν η αγαπημένη σύζυγος του σουλτάνου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Σουλεϊμάν Α΄ του Μεγαλοπρεπούς. Το πλήρες όνομά της ήταν Αλεξάνδρα Αναστασία Λισόφσκα. Ως Ροξελάνη είναι γνωστή στα ευρωπαϊκά κυρίως κείμενα, ενώ ως Χιουρέμ στα τουρκικά. Το όνομα Χιουρέμ της δόθηκε από τον ίδιο τον Σουλεϊμάν Α΄ και σημαίνει «η προσηνής, αυτή που σε κάνει χαρούμενο». Η Χιουρέμ Σουλτάν ήταν η γυναίκα που έθεσε τα θεμέλια του Σουλτανάτου των Γυναικών.
Ο πλήρης τίτλος της ήταν: Devletlû İsmetlû Hürrem Hâseki Sultân Ahiyât-üs Şân Hâzretleri.
Σύμφωνα με πηγές του 16ου και του 17ου αιώνα, φαίνεται ότι ο πατέρας της Χιουρέμ ήταν Γάλλος Ορθόδοξος παπάς. Τη δεκαετία του 1520 την απήγαγαν Κριμαίοι Τάταροι κατά τη διάρκεια μίας από τις συχνές επιδρομές τους και οδηγήθηκε ως σκλάβα, πιθανώς πρώτα στην κριμαϊκή πόλη Καφφά και αργότερα στην Κωνσταντινούπολη, από όπου και επιλέχθηκε για το χαρέμι του σουλτάνου Σουλεϊμάν.
Γρήγορα κέρδισε την προσοχή του Σουλεϊμάν και προσέλκυσε τη ζήλια των αντιπάλων της. Κάποια μέρα η πρώτη ανάμεσα στις γυναίκες του χαρεμιού του Σουλεϊμάν, η Μαχιντεβράν Σουλτάν (που επίσης ονομαζόταν Γκιουλμπαχάρ, ήρθε σε διαμάχη με τη Χιουρέμ και την τραυμάτισε βαριά. Εξοργισμένος από αυτό το γεγονός, ο Σουλεϊμάν εξόρισε την Μαχιντεβράν στην επαρχιακή πόλη Μανίσα, μαζί με το γιο της και διάδοχο του θρόνου Μουσταφά.
Μετά από αυτά, η Χουρέμ έλαβε τον τίτλο της Χασεκί Σουλτάν. Αρκετά χρόνια αργότερα, εξαιτίας του φόβου για επανάσταση (φόβος που ίσως προκλήθηκε από την Χιουρέμ), ο Σουλεϊμάν διέταξε να στραγγαλιστεί ο Μουσταφά.
Μετά το θάνατο του γιου της, η Μαχιντεβράν έχασε την ισχύ της στο παλάτι ως μητέρα του διαδόχου και αποσύρθηκε στην Προύσα. Η επιρροή που ασκούσε η Χουρέμ στον σουλτάνο σύντομα έγινε καταλυτική.
Η ίδια επρόκειτο να χαρίσει στον Σουλεϊμάν έξι παιδιά: τον Ηγεμόνα Μεχμέτ (Şehzade Mehmed), την Μιχριμάχ Σουλτάν (Mihrimah Sultan), τον Ηγεμόνα Αμπντουλάχ (Şehzade Abdullah), τον Σελίμ Β΄ (Selim II), τον Ηγεμόνα Μπεγιαζίτ (Bayezid) και τον Ηγεμόνα Τζιχανγκίρ (Cihangir) σε μια εκπληκτική ρήξη με την παράδοση, καθώς η ίδια ήταν πρώην χριστιανή.
Τελικά έγινε νόμιμη σύζυγος του σουλτάνου. Αυτό της έδωσε μεγαλύτερη ισχύ στο παλάτι και στο τέλος κατόρθωσε να κάνει έναν από τους γιους της, τον Σελίμ, κληρονόμο της Αυτοκρατορίας.
Επίσης η Χιουρέμ ίσως να έδρασε και ως σύμβουλος του σουλτάνου σε θέματα του κράτους, και φαίνεται να είχε μεγάλη επιρροή σε ζητήματα εξωτερικής και διεθνούς πολιτικής. Δύο από τα γράμματά της στον βασιλιά Σιγισμούνδο Β΄ της Πολωνίας αποδεικνύουν ότι κατά τη διάρκεια της ζωής της η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε σε γενικές γραμμές ειρηνικές σχέσεις με το Πολωνικό κράτος στα πλαίσια μιας Οθωμανο-Πολωνικής συμμαχίας.
Επιπλέον, μερικοί ιστορικοί πιστεύουν ότι πιθανώς εκείνη επενέβη στον σύζυγό της για να περιοριστούν οι αρπαγές σκλάβων από τους Τατάρους της Κριμαίας στην περιοχή απ' όπου καταγόταν.
Πέρα από την ενασχόλησή της με την πολιτική, η Χιουρέμ ασχολήθηκε επίσης με διάφορα σημαντικά έργα σε δημόσια κτίρια, από την Μέκκα έως την Ιερουσαλήμ. Ανάμεσα στα πρώτα ιδρύματα που κατασκεύασε ήταν ένα τζαμί, δύο μεντρεσέδες (σχολεία για τη διδαχή του Κορανίου), ένα συντριβάνι και ένα γυναικείο νοσοκομείο που βρισκόταν κοντά στο σκλαβοπάζαρο γυναικών (Avrat Pazarı) στην Κωνσταντινούπολη.
Επιπλέον καθιέρωσε ένα λουτρό, το Χασεκί Χουρέμ Σουλτάν Χαμάμ, για να εξυπηρετείται η κοινότητα των προσκυνητών του τεμένους της Αγίας Σοφίας. Η ίδια ίδρυσε επίσης το 1552 στην Ιερουσαλήμ το Χασεκί Σουλτάν Ιμαρέτ, ένα δημόσιο συσσίτιο απόρων όπου παρεχόταν φαγητό στους φτωχούς και σ' αυτούς που το είχαν ανάγκη.
Η Χουρέμ Σουλτάν πέθανε από καρδιά το 1558 στις 15 Απριλίου και θάφτηκε σ' ένα θολωτό μαυσωλείο (τουρμπέ), διακοσμημένο με εξαίσια πλακίδια Νικαίας (τουρκ. İznik, η Νίκαια της Βιθυνίας) που απεικονίζουν τον κήπο του παραδείσου, πιθανώς προς τιμήν του γελαστού και χαρούμενου χαρακτήρα της. Το μαυσωλείο της βρίσκεται δίπλα σε αυτό του Σουλεϊμάν, ένα ξεχωριστό μαυσωλείο με πιο λιτή δομή του θολωτού, στον κήπο του Τζαμιού του Σουλεϊμάν...
Roxelana
Hürrem Sultan
Hürrem Sultan, Her Imperial Majesty, The Empress- consort of the Ottman Empire or Karima, birth name Roxelana (c. 1510 - April 18, 1558) was the only legal wife of Süleyman the Magnificent of the Ottoman Empire.
Sixteenth-century sources are silent as to her maiden name, but much later traditions, for example Ukrainian folk traditions first recorded in the 19th century, give it as "Anastasia" (diminutive: "Nastia"), and Polish traditions give it as "Aleksandra Lisowska".
She was known mainly as Hürrem Sultan or Hürrem "balsaq" Sultan; in European languages as Roxolena, transliterated as Roxolana, Roxelane, Rossa, Ruziac; in Turkish as Hürrem (from Persian: خرم - Khurram, "the cheerful one"); and in Arabic as Karima (Arabic: كريمة, "the noble one"). "Roxelana" might be not a proper name but a nickname, referring to her Ukrainian heritage (cf. the common contemporary name Ruslana); "Roxolany" or "Roxelany" was one of the names of East Slavs, inhabitants of the present Ukraine, up to the 15th century. Thus her name would literally mean "the Ruthenian one" or "the Ukrainian one".
According to late-16th-century and early-17th-century sources, such as the Polish poet Samuel Twardowski, who researched the subject in Turkey, Hürrem was born to a father who was a Ukrainian ("Ruthenian" in the terminology of the day) Orthodox priest. She was born in the town of Rohatyn, 68 km southeast of Lviv, a major city of Galicia which was then part of the Kingdom of Poland, today in western Ukraine. She was captured by Crimean Tatars during one of their frequent raids into this region and taken as a slave, probably first to the Crimean city of Kaffa, a major centre of the slave trade, then to Istanbul, and was selected for Süleyman's harem.
She quickly came to the attention of her master, and attracted the jealousy of her rivals. One day Süleyman's favorite, the concubine Mahidevran (also called "Gul Bahar", the Flower of Spring), got into a fight with Hürrem and beat her badly. Upset by this, Süleyman banished Mahidevran to the provincial capital of Manisa, together with her son, the heir apparent, Prince Mustafa. Thereafter, Hürrem became Süleyman's unrivalled favorite or haseki. Many years later, probably at the instigation of Hürrem, the Sultan ordered Mustafa to be strangled.
Hürrem's influence over the Sultan soon became legendary; she was to bear Süleyman five children and, in an astonishing break with tradition, eventually was freed and became his legal wife. This strengthened her position in the palace and eventually led to one of her sons, Selim, inheriting the empire. Hürrem also may have acted as Süleyman's adviser on matters of state, and seems to have had an influence upon foreign affairs and international politics. Two of her letters to the Polish King Sigismund II Augustus have been preserved, and during her lifetime, the Ottoman Empire generally had peaceful relations with the Polish state. Some historians also believe that she may have intervened with her husband to control Crimean Tatar slave-raiding in her native land.
Aside from her political concerns, Hürrem engaged in several major works of public buildings, from Mecca to Jerusalem, perhaps modeling her charitable foundations in part after the caliph Harun al-Rashid's consort Zubaida. Among her first foundations were a mosque, two Koranic schools (madrassa), a fountain, and a women's hospital near the women's slave market (Avret Pazary) in Istanbul. She also commissioned a bath, the Haseki Hürrem Sultan Hamamı, to serve the community of worshipers in the nearby Hagia Sophia. In Jerusalem she established in 1552 the Hasseki Sultan Imaret, a public soup kitchen to feed the poor and the needy.
As well, some of her embroidery, or at least that done under her supervision, has survived, examples being given in 1547 to Tahmasp I, the Shah of Iran, and in 1549 to King Sigismund Augustus of Poland.
Hürrem died on April 18, 1558. She is buried in a domed mausoleum (türbe) decorated in exquisite Iznik tiles depicting the garden of paradise, perhaps in homage to her smiling and joyful nature. Her mausoleum is adjacent to Süleyman's, a separate and more somber domed structure, at the Süleymaniye Mosque.
Hürrem, or Roxelana, as she is better known in Europe, is well-known both in modern Turkey and in the West, and is the subject of many artistic works. She has inspired paintings, musical works (including Joseph Haydn's Symphony No. 63), an opera by Denys Sichynsky, a ballet, plays, and several novels written mainly in Ukrainian, but also in English, French, and German.
In 2007, Muslims in Mariupol, a port city in Ukraine, opened a mosque to honor Roxelana....
For the love of Hürrem (Roxelana)
The song in the video is in Russian language
Automatic English Translation:
"My dreams brought me now
To the house of my dreams
My heart is in the
Emptiness forever
In Rogatina, under the rain
I am taking an oath
On a little girl who is dancing
That her dreams are to become real
At the bright blue skies
The lost northern star
Banished dreams to the moonlight
The past will be lost and gone
If the waves has embraced your soul
Like telling all the things
My heart made her peace with the tears
Nastasia, farewell..."
Nikos Deja Vu
n1999k.blogspot.com
